Veliki rover "Kjuriositi" američke svemirske agencije NASA, koji se u ponedeljak spustio na površinu Marsa, počeo je da šalje prve probne slike kratera Gejl i planine Eolis Mons, područja koje će tokom naredne dve godine istraživati u cilju nalaženja tragova mikrobioloških aktivnosti. Predstavnici NASA-e navode da su slike mutne zbog jake peščane oluje i činjenice da je reč o test-kameri na kojoj se još nalazi zaštitni omotač. Rover je još u inicijalnoj fazi pripreme za punu aktivnost, tako da će njegove kamere visoke rezolucije i brojni složeni instrumenti početi da rade tek za oko tri nedelje, kada peščana oluja konačno prestane. Međutim, zvaničnici Agencije navode da će već sledeće nedelje roveru biti poslata komanda da podigne svoj glavni "jarbol", što će označiti početak sukcesivnog aktiviranja njegovih 17 različitih kamera. Eksperti očekuju da će u tom periodu biti moguće lagano podizanje specijalnog providnog štita koji skupe kamere štiti od visoko korodirajuće prašine, nakupljene tokom prizemljenja. S obzirom da je NASA računala na opasnost od peščanih oluja tokom trajanja misije, kamere su opremljene štitnicima koji se mogu podizati ili spuštati po potrebi.
"Kjuriositi" će do jenjavanja oluje ostati na mestu sletanja, u severnom delu ogromnog kratera Gejl koji je dubok oko 4.600 metara a ivice mu se izdižu i do čak 4 kilometra iznad sravnjenog tla. U centru kratera, na oko 6,5 kilometara od sadašnje lokacije rovera, nalazi se glavni cilj : planina Eolis Mons (ili "Maunt Šarp" u nezvaničnoj terminologiji NASA-e), visoka oko 5.500 metara. Naučnici smatraju da je reč o gigantskoj sedimentarnoj formaciji, koja je nastala taloženjem različitih mineralnih slojeva tokom više od dve milijarde godina. U stručnoj javnosti postoji skoro nepodeljen stav da je na tom području nekada postojalo veoma veliko i duboko jezero, na čijem je dnu i po obodima tokom dugih eona nataložena izuzetno velika količina raznovrsnih sedimenata, uključujući i složene organske komplekse.
Zbog toga je "Kjuriositi" opremljen velikim brojem najsavremenijih instrumenata koji će analizirati uzorke prikupljene duboko ispod površine i pokušati da pronađu tragove nekadašnjih ili sadašnjih biohemijskih aktivnosti. Glavni cilj rovera su sedimenti na strmim padinama Eolis Monsa, koje de fakto predstavljaju presek većeg dela geološke (a možda i biološke) istorije Marsa. "Kjuriositi" može da se penje do ugla od 30 stepeni i poseduje senzore koji mu omogućavaju da proceni čvrstinu tla, na osnovu čega je lako izvodljiva promena pravca kretanja u slučaju potrebe. Predstavnici NASA-e ističu da su i mogućnost kretanja i svi ostali kapaciteti novog rovera znatno veći u odnosu na njegove slavne prethodnike "Spirit" i "Oportjuniti". Zbog toga Agencija od upravo započete dvogodišnje misije očekuje da donese mnoštvo novih podataka o istoriji Marsa, uključujući i nalaze koji će dati konačan odgovor na pitanje da li je ta planeta nekada bila veoma povoljna lokacija za razvoj životnih formi.
Autor : Miroljub Nikolić
(izvor : NASA, NG News)
