Pored nedostatka volje domaćih i stranih institucija da se rasvetli sudbina nestalih, kao i da se ekshumiraju orktivene grobnice, problem su i dvostruki aršini međunarodne zajednice prema žrtvama srpske i drugih nacionalnosti, rečeno je na skupu posvećenom nestalim, ubijenim i zaboravljenim Srbima na području bivše Jugoslavije.
Nakon ratova 90 – tih godina na području bivše Jugoslavije i Kosova i Metohije zvanično je evidentirano oko 40 hiljada nestalih, od kojih je otkriveno 26 hiljada u raznim grobnicama širom navedenog područja. Danas se još njih 13 hiljada vode kao nestala lica, od čega je oko 4000 Srba.
Predsednik Komisije za nestala lica Vlade Srbije Veljko Odalović kazao je da je prioritet tog tela potraga za svim nestalima. On je podsetio sa kojim je sve zemljama u regionu Srbija potpisala sporazume koji obavezuju da se te potrage privedu kraju. Odalović je izrazio sumnju da je broj nestalih i veći budući da je veliki broj ljudi pogrešno identifikovan, a porodice ne žele ponovo da prolaze kroz mučne procese. On je naglasio da je Srbija obnovila zahtev za ekshumaciju grobnica na KiM, a obnovljen je i zahtev za pretragu Rudničkog jezera gde bi u narednih četiri do pet nedelja trebalo da se obradi lokacija. Odalović je rekao da Komisija ima problema i sa međunarodnim ekspertima koji nedovoljno ili uopšte ne sarađuju.
„Ono što nas posebno brine jeste krajnje aljkav i neodgovoran odnos specijalnog tima Haškog tribunala, koji je prekopao područje KiM, ekshumirao preko 4000 tela, izvršio 2000 identifikacija klasičnom metodom i danas je oko 400 tela u prištinskoj mrtvačnici koje ne možemo da identifikujemo a za koje se osnovano pretpostavlja da su u najvećem broju pogrešno izvršene“, rekao je Odalović. On je dodao da taj problem postoji i u Banja Luci, Zagrebu, Tuzli i Sarajevu. Zbog toga je važno da nacionalne Komisije i sve države regiona sarađuju i razmenjuju informacije.
Predsednica Koordinacije srpskih udruženja porodica nestalih lica sa prostora bivše Jugoslavije Nataša Šćepanović, navela je da se u tom telu nalazi šest udruženja iz Srbije, BiH, Hrvatske i sa KiM i da zajednički pokušavaju da dođu do podataka. Ona je podsetila da je samo u severoistočnoj Bosni postoja0 61 logor u kome su mučeni i ubijani Srbi, kao i u Hrvatskoj, ali da se u međunarodnoj javnosti to gotovo i ne pominje. Zbog toga će Koordinacija tražiti hitno otvaranje arhiva za kidnapovane i nestale kako bi se formirala jedinstvena baza podataka, jer izveštaji sa ekshumacija govore o stravičnim mučenjima. Samo na taj način i žrtvama i njihovim porodicama vratiće se dostojanstvo i omogućiti kakav takav nastavak života. Na skupu su govorili i Dragan Pjevač, Nedeljko Mitrović, Verica Tomanović i Mirjana Božin, koji su ukazivali na teškoće u potrazi i o tome da pravda nije ista za srpske žrtve i žrtve drugih nacionalnosti.
Autor Jelica Tapušković
