BEOGRAD - Izdavačka kuća " Prosveta" neosporno je u nezavidnom položaju, ali to ne znači da se ne trudi da sledi ideju Gece Kona da je izdavaštvo misija i u petak je predstavila prvi srpski etno-roman, kako je poznati pripovedač Milenko Pajić nazvao svoju novu knjigu "Radivoje govori".
Glavni urednik "Prosvete" koji je kao urednik potpisao i Pajićev roman Jovan Janjić izrazio je zadovoljstvo što je pisac poput Pajića (62) koji je objavio desetak knjiga i osvojio pregršt književnih nagrada, uključujući i najveće priznanje za pripovetke koje nosi ime Ive Andrića, ostao lojalan "Prosveti" i poverio joj da objavi ovu interesantnu ali i dragocenu knjigu.
Naime, Pajić je snimio razgovore sa stricem Radivojem Vulovićem (82) ratarom, voćarem, povrtarom koji je ceo život proveo u rodnom selu Dubu kod Bajine Bašte i pokazao da se od naizgled običnog života može napisati zanimljiva i uzbudljiva hronika o jednom vremenu i srpskom mentalitetu, ali i pokazati do koje mere je stric Radivoje bio izvorni srpski pripovedač. Poznati novinar, publicista i književni biograf Radovan Popović, Pajićev zemljak složio se da knjiga jeste roman ali da je ovoj ispovesti nametnuta romaneskna forma inače to su kazivanja kakva srpska literatura poznaje od kazivanja Milutina, Tole Manojlovića ili Petrije koji su odavno postali klasični junaci srpske književnosti.
Popović je kazao da je Pajić sve to "umio" ali ispod tgoga izbija partijarhalni kodeks Srbije po kome je pojedinac nebitan jer pre toga dolaze porodica, društvo i država. Zato, kako je primetio Popović, Pajićev narator nikada ne želi da posxtane slavan, on se ne hvali već jednostavno priča o događajima koje je i sinovac znao ali on nudi svoju verziju. Kroz Radivojevu priču prati se sudbina njega, njegovog kraja, pa i cele zemlje od Prvog svetskog rata o kome je samo slušao, ali je sve pamtio i veoma živopisno umeo da ponovi, preko Drugog svetskog rata, do naših dana. Jedan od recenzenata knjige istoričar umetnosti iz Užica Dragiša Milosavljević je pohvalio Pajića što je prepoznao u rođaku izvorni pripovedački talenat, ali on je ipak diktirao teme Milosavljević je rekao da je Pajić pokazao kako se "pastoralno i urbano mogu i dopunjavati, a ne samo osporavati " i da je ovaj roman " jedna od najautentičnijih priča koje se mogu pročitati".
Pajić, kome je veoma važno da je Radivoje dočekao da vidi svoja kazivanja uobličena u roman, objasnio je da je od detinjstva voleo da odlazi kod Radivoja i sluša njegove priče jer ga je smatrao mudracem. Tek tokom bombardovanhja osetio je potrebu da se vrati svojim korenima i tako se otišao u selo Dub.
Za pisca je ovo prvi put da se okrenuo ruralnom svetu, jer su ga do tada zaokupljale samo urbane teme, a uzor za pisanje ovog dela bila mu je knjiga Rastka Petrovića "Ljudi govore".(Tanjug)
